Historia. Ślady osadnictwa z okresu neolitu; stałe osadnictwo od VIII w.; w końcu X w. gród, XI pocz. XII w. siedziba księcia, w XII XIII w. stol. księstwa dzielnicowego; od XII w. osada rzemieślniczo-handl. na szlaku handl. z Małopolski na Ruś, komora celna (import soli z Rusi); prawa miejskie prawdopodobnie przed 1227; zniszczony 1241, 1259 60 przez Tatarów; ponowna lokacja 1286; w XIV w. 1795 siedziba województwa; XIV XVII w. ośr. życia kult.; XIV w. osadzono tu gminę żyd.; Żydzi, oskarżeni 1698 o mord rytualny i wypędzeni z miasta, powrócili 1862 (1939 ok. 2,5 tys. osób ok. 40% mieszkańców Sandomierza); od XV w. rozwój związany ze wzrostem znaczenia szlaku na Litwę przez Sandomierz i Lublin;